Zelforganisatie

Jimmy Wales is oprichter van de online encyclopedie Wikipedia. In juli 2005 sprak hij op TED over het wereldwijde succes van de website.

Wales spreekt over een organisatie, die geleid wordt vanuit een mengeling van democratie, aristocratie en monarchie. Doelen als geld verdienen of de baas willen zijn, zijn volledig ondergeschikt gemaakt aan dat ene gezamenlijke, inhoudelijke doel: het maken van een voor iedereen toegankelijke niet-bevooroordeelde encylopedie. Autoriteit en vertrouwen moeten in de wereld van Wikipedia eerlijk verdiend worden. Wie de boel belazert, valt snel door de mand. Zo is - met alleen een conceptueel kader als uitgangspunt - een machtige organisatie ontstaan, zonder hierarchische structuren.

Dit concept van 'zelforganisatie' houdt me al jarenlang bezig, op het spoor gezet door twee ideeën over zelforganiserende systemen: de hersenen (lees: Edward de Bono) en het internet. In traditionele organisaties wordt er even voorzichtig als huiverig aan geroken, bijvoorbeeld in de vorm van zelfsturende teams. Die terughoudendheid is jammer, want volgens mij denken de succesvolle organisaties van de toekomst nu al na over wat 'zelforganisatie' voor hen gaat betekenen.

YouTube mashup

Achteroverleunen bij een compilatie van clips uit YouTube, maar wel zelf de regie hebben om door te spoelen als een clip je niet bevalt: kan dat? Het antwoord is 'ja'. Maar hoe? Al brainstormend en surfend ging ik vandaag met deze zelfopgelegde opdracht aan de slag en kwam tot de volgende oplossing:

- De clips moeten automatisch starten. Hiervoor is een stukje extra code nodig in het script waarmee je een clip op je webpagina plaatst.
- Aan het eind van de clip moet automatisch een nieuwe clip starten. Dit kun je oplossen met een speciale META-tag die na een X-aantal seconden de bezoeker doorstuurt naar een volgende pagina, waarop de volgende clip staat. Vertaal de duur van de clip naar seconden en tel er twee bij voor de opstarttijd.
- Je moet filmpjes die je niet bevallen weg kunnen klikken. Dat kan door een eenvoudige link naar de pagina met de volgende clip.

Hoe het werkt zie je in deze clipreeks met drie cabaretstukken of deze met twaalf clips van Franse chansons. Volgens dit principe zou je hele 'tv'-programma's kunnen samenstellen.

Het concept is natuurlijk niet nieuw. In het webradiostation Pandora kun je al een persoonlijk radioprogramma samenstellen, maar dat is zonder bewegend beeld. Bij een liedje dat je niet bevalt, klik je door. Dit wordt ook de toekomst voor muziekzenders als MTV en TMF.

Second Life meets First Life

Als je dit filmpje over Berlijn in Google Earth bekijkt, kun je je voorstellen hoe in de toekomst de concepten uit Second Life geïntegreerd worden in het First Life.



Je wandelt dat met een GPS-ontvangertje, gekoppeld aan het internet door Berlijn en zet de 'lijn open' als anderen mogen zien waar je je bevindt. Ze zien via Google Earth je positie van boven (satellietfoto's) of zoals jij het ziet (via 3D-modellen van de gebouwen waar je tussendoor loopt). De foto's die je maakt zijn direct voor hen te zien en zijn gekoppeld aan de plek waar je de foto gemaakt hebt. Via je bluetooth headset praat je met een kennis die Berlijn al op zijn duimpje kent en je volgt op zijn computer thuis. "Sla nu eens rechtsaf, daar zit na 100 meter een geweldig winkeltje!" Op je handheld check je via Google Earth of er liefhebbers van je favoriete band zich in de nabije omgeving bevinden. Je vindt iemand en je chat over wat er vanavond in de stad te doen is op muziekgebied en spreekt af elkaar te ontmoeten bij een concert en samen een biertje te drinken. Wonderlijk, nietwaar?

De toekomst is mooi!

Afgelopen dinsdag vroeg Rob Creemers tijdens een presentatie in Ede aan zijn publiek wie er gelooft dat het in de toekomst beter wordt. Het aantal vingers was niet erg groot. Geen wonder: vergrijzing, milieu, globalisering, armoede, oorlog... er zijn genoeg redenen om je zorgen te maken.

Maar kunnen we ons het doemdenken over de toekomst wel veroorloven? Moeten we ons niet focussen op de enorme kansen die we krijgen. En die zijn er. Zo lees ik vandaag dat wetenschappers in Nieuw Zeeland zonnecellen hebben uitgevonden die 10 keer goedkoper zijn dan de huidige cellen en heeft Philips een lamp ontwikkeld die helpt tegen puistjes!

Kor Goutbeek is een journalist die de toekomst door een roze bril wil bekijken: "Het gaat de goede kant op met de integratie, het verkeer is veel veiliger geworden, Europa heeft nu minder te lijden onder terrorisme dan twintig jaar geleden en democratie verovert de wereld..." Verfrissende stukjes, die onze zorgen in het juiste perspectief plaatsen en dromen over een betere toekomst levend helpen houden. Lees zijn columns eens op Vloedlijn.nl.

Misschien wordt het tijd voor een echte 'Goed Nieuws Voor Morgen Weblog'.

Didactiek en ICT Congres: de oogst

Vandaag was ik in Ede voor het jaarlijkse Didactiek en ICT Congres. Een selectie van de oogst van een dagje workshops, lezingen en netwerken:
- Nieuw voor mij was de naam Mark Prensky die twee keer voorbij kwam, genoteerd en direct een lezing van hem gevonden bij Surf uit 2005.
- Een nieuw woord geleerd: slate; dit is een soort draadloos schrijfbordje waarmee je je digitaal schoolbord kunt bedienen.
- Eye opener: een digitaal schoolbord kan je als leraar verleiden terug te vallen op voornamelijk klassikaal doceren (ten koste van adaptief onderwijs).
- Leuk gesprek gehad met voornaamgenoot Erno Hannink. We hadden elkaar al op het internet ontmoet, wat ideetjes uitgewisseld. Een gesprek in levenden lijve komt dan snel op stoom. We bleken meer gemeen te hebben dan alleen de voornaam...
- Met mijn Belgische collegae-redacteuren van Computers op School gesproken over Second Life: wordt dat niet veel te veel gehypet?
- Gesprekjes gehad over ict-beleid van scholen (is dat niet te veel ad hoc), plekken waar je educatieve software voor de Apple kunt vinden, waarom wisselen leerkrachten toch nog zo weinig eigengemaakt materiaal uit?
- Leuke duolezing over technologie en toekomst gezien van Rob en Marcel (foto) Creemers (Creemers versus Creemers): het broer-tegen-broer-effect optimaal uitgebuit. (Rob had ik onlangs nog gezien.)

Een goede oogst, want er zit veel zaaigoed bij!

'Een vonk aansteken door zelf te vonken'

'Er heerst in het onderwijs nog te veel een attitude dat blijven leren niet echt noodzakelijk is. Ik vind dat triest. We hebben het hier over de sector die over leren gaat, en de sector blijkt zelf niet te leren. Leraren zouden wat dat betreft toch rolmodellen moeten zijn.' Prof. dr. Marc Vermeulen van het IVA in een interview over de toekomst van het onderwijs in Vector, maart 2007. Volgens Vermeulen is een goede leraar iemand die 'een vonk kan aansteken door zelf te vonken'.

De toekomst volgens Rob Creemers

Afgelopen vrijdag was ik dagvoorzitter annex verslaggever bij een studiedag over onderwijs en ict van Viataal, een grote organisatie op het gebied van zorg en onderwijs aan mensen met een beperking op het gebied van horen, zien en communicatie. Hoofdspreker was trendwatcher Rob Creemers.

Foto: Max Verdoes

In een lezing van ruim een uur ging Creemers in op de gevolgen van de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van de technologie. Met zijn duizelingwekkende snelheid, het met humor doorspekte verhaal en de flitsende audiovisuele ondersteuning hield hij zijn publiek op het puntje van de stoel. "De toekomst voorspellen is moeilijk, maar je moet het wel proberen, zeker als je kinderen opleidt voor een plek in die toekomst." Creemers schetste hoe technologie sneller, krachtiger en kleiner wordt en hoe allerlei technologieën met elkaar gaan samenwerken en communiceren. Draadloos internet, de opkomst van video en virtuele werelden... het zal de manier van hoe wij werken en leren drastisch veranderen. "Er is sprake van een nieuwe generatie kinderen. Zonder internet kunnen ze hun huiswerk niet eens meer doen. Ze communiceren via MSN en spelen computerspellen. De uitdaging is deze nieuwe technologieën zodanig te gebruiken dat je de leerlingen blijft bereiken, maar vooral ook om ze te leren er optimaal mee om te gaan. Doelgericht ict-gebruik is meer dan chatten; optimaal informatie zoeken op het internet moet je écht leren!"

Foto: Max Verdoes

Creemers confronteerde zijn gehoor ook met een aantal ‘inconvenient truths’, die in beeld komen als je de ontwikkelingen die nu herkenbaar zijn doortrekt naar de toekomst. "De economieën van China en India vormen een enorme concurrentie voor Europa. Wij vergrijzen, willen niet zo hard werken, zijn traag en niet flexibel in onze besluitvorming en zijn getalsmatig sterk in de minderheid. Technologische ontwikkelingen betekenen in dat verband dat we ons serieus zorgen moeten maken als je baan ook via een ‘draadje’ vanuit Azië gedaan kan worden, of je nu hoog of laag opgeleid bent. Geruststellende gedachte: voor goede leraren is altijd werk." Er komen meer gevaren op ons af, stelt Creemers. "Nieuwe technologieën vormen een bedreiging voor onze privacy, fossiele brandstoffen raken op, de wereldbevolking blijft groeien, onze verkeersaderen slibben dicht... Maar de allergrootste bedreiging wordt waarschijnlijk gevormd door de klimaatcrisis. Zelfs met drastische maatregelen kunnen we het ingezette broeikaseffect niet zomaar even terugdraaien." Creemers illustreerde zijn boodschap met een luchtig filmpje: een ijsbeer scheert voorzichtig met een tondeuse zijn veel te warme vacht af... Een grap die het gevoel van urgentie zeker niet wegnam.

Hier vind je een presentatie van Rob Creemers in video.