Als je tijd bijna op is...

Als je weet dat je tijd bijna op is, besef je pas echt hoe waardevol tijd kan zijn. Zeker als je nog jong bent en drie schoolgaande kinderen om je heen hebt. Ik heb het hier over professor Randy Pausch, die kanker heeft en nog maar enkele maanden zal leven. Ik heb van dichtbij meegemaakt hoe onvoorstelbaar krachtig mensen kunnen zijn in een dergelijke situatie. Pausch doet me aan hen denken. Het zijn goede gedachten, van hoop en verwondering.

In november vorig 2007 gaf Pausch een lezing over time management op de University of Virginia.



Pausch reist in ruim een uur langs de belangrijkste bevindingen over het onderwerp van de laatste decennia. Conclusie: time management gaat vooral om zelfmanagement: jij maakt de keuze de goede dingen te doen. En over management van verwachtingen: wees specifiek over wat je van de ander verwacht als je delegeert.

Pausch brengt zijn verhaal levendig, in een mooie presentatie met humor, hij is authentiek, praat open over zijn ziekte en zijn gezin... en daarmee krijgt zijn nogal rationele opsomming van tips een lading die de lezing tot het eind toe boeiend houdt.

Meer Pausch? Kijk dan ook naar zijn lezing over het echt verwezenlijken van je jeugddromen. Ook zeer de moeite waard.

Maak kennis met de student van vandaag

Prachtig filmpje. Tip van mijn collega Bob Zeegers.

Strandbeesten

Geneticus Ondula, Currens Ventosa, de Percipiere en de Rhinoceros Transport... je zult ze niet in biologieboeken terugvinden. Het zijn strandbeesten, unieke scheppingen van Theo Jansen, gemaakt van elektriciteitsbuizen. In deze presentatie op TED vertelt hij erover en laat hij enkele bijzonderheden zien, zoals het ongelooflijk mooie bewegingsapparaat van de dieren, een zintuig waarmee de beesten water kunnen voelen, het brein dat het aantal stappen in een bepaalde richting kan tellen en het systeem waarmee de beesten windkracht op kunnen slaan om in windstille momenten te bewegen. Een prachtig voorbeeld van wat er allemaal kan op basis van mechanische principes, in een tijd waarin techneuten toch het liefst overal motortjes en computers in verwerken. Op YouTube vind je nog veel meer beeldmateriaal.

Our Daily Bread

Gifspuiterij op de velden, varkens die worden opengezaagd ontdaan van ingewanden en gegooi met kuikens... Nikolaus Geyrhalters commentaarloze documentaire over onze voedingsindustrie Our Daily Bread is redelijk schokkend. Enigszins voorbereid begonnen aan het bekijken ervan, heb ik er geen slapeloze nachten aan over gehouden.

Eén ding in de film raakte me misschien wel het meest: de zielloosheid waarmee de getoonde professionals in de film hun werk doen. Zonder enige emotie doen ze hun vaak routineuze ding en spoelen ze in de pauze - alleen, zonder collegae - snel hun boterhammetjes weg met een slok lauwe koffie. Wat betekent werk voor deze mensen? We komen het niet te weten, maar de suggestie wordt gewekt alsof het werk hen volledig koud laat, alsof ze gedachtenloze machines van vlees en bloed geworden zijn.

Het zou een (schrale) troost zijn als deze werknemers lieten zien dat ze hun arbeid schitterend of juist vreselijk zouden vinden, maar deze kilheid... Overigens, Charlie Chaplin gaf ons in 1936 al een voorproefje van deze 'Modern Times' in arbeid:

De vloer op

Improvisatie. De Lama's zijn een enkele keer grappig, maar de acteurs van 'De vloer op' zijn bijna altijd geniaal. Een nieuwe serie is afgelopen week van start gegaan. Bekijk de filmpjes en achtergrondinformatie op de website van het programma. Tip: kijkers hebben er een top 5 samengesteld van hun favoriete sketches.

Sociale televisie

Je nodigt wat mensen uit en start even later je eigen online televisie-uitzending. Je presenteert vanachter je computer met webcam en microfoon. Als regisseur geef je je gasten zendtijd door naar ze 'over te schakelen'. Wie live in de uitzending zit, kan wat vertellen of van tevoren klaargezette filmpjes laten zien. Als deelnemer in een uitzending zie je op je scherm behalve de live-beelden een chatvenster, foto's van alle deelnemers en een venster met je eigen 'studio'-situatie. Het hele programma wordt niet alleen live uitgezonden, maar is achteraf nog eens terug te zien.

Ik heb het hier over Operator11, een dienst die de afgelopen week intensief door een aantal Nederlandse pioniers is uitgeprobeerd. Technisch rammelt het nog en inhoudelijk zijn er nog niet echt spannende dingen te zien. Maar het is wel een beloftevolle toepassing van wat wel Sociale Televisie of TV 2.0 wordt genoemd. (Lees het recente, prima overzicht van TV 2.0-diensten, gemaakt door Frankwatching.)

Gisterenavond ging 'Meisje van de slijterij' op de regisseursstoel zitten voor wat uiteindelijk een 35 minuten durende testuitzending werd. Om je een idee te geven van wat er met Operator11 kan, bekijk hem eens. (Er zit een experimenteel videoclipje van me in.)



Er zijn tal van aardige toepassingen denkbaar voor dit soort media. Je zou een aantal deskundigen rond een bepaald thema in een uitzending met elkaar kunnen laten discussiëren (zonder dat ze door elkaar kunnen praten : ). In het onderwijs zou je leerlingen aan elkaar hun videowerkstuk kunnen laten tonen, waarbij ze via de chat complimenten en tips kunnen geven. Of roep een stel creatievelingen bij elkaar en maak een uitzending met eigen werk: poëzie, muziek...

Samenvattend: dit is ruiken aan de toekomst; de geur is spannend en beloftevol!

De waarheid volgens Al Gore

Dit weekend eindelijk 'An Unconvenient Truth' gezien, de alarmerende documentaire over het opwarmen van de aarde, met in de hoofdrol Al Gore. Een echte Amerikaanse film, met soms die typisch Amerikaanse demagogie. Maar Gore komt sympathiek en betrouwbaar over, al zit hij tijdens de film misschien net wat te vaak in vliegtuigen en grote auto's. Zijn boodschap komt in elk geval over.

Wat nu nodig is, is creativiteit in het vinden van win-win-oplossingen die én goed zijn voor het milieu én het leven aangenamer en het werk efficiënter maken. Want het inleveren van comfort voor een schonere aarde, daar trek je de wereldbevolking niet mee over de streep. Toch?

Mindmapping: een 5-minuten-introductie

Tony Buzan, de uitvinder van het mindmappen zelf, legt de kracht uit van dit 'Swiss Army Knife' van het brein, dat helpt bij het leren, bij het creatief denken en bij het analyseren. Hij doet dat in een 5-minuten-introductie op YouTube.

Ik gebruik het mindmappen regelmatig bij complexe opdrachten of als er iets origineels bedacht moet worden. Ook laat ik studenten kennismaken met deze pracht 'tool'.

Voor mijn interviews vertaalde ik het mindmappen naar een praktische manier van aantekeningen maken. Ik verbind dan tijdens het gesprek al uitspraken die ik in het latere verhaal aan elkaar wil koppelen, omcirkel uitspraken die als kop of tussenkop kunnen dienen en onderstreep kernwoorden die de rode draad in het verhaal verwoorden.



Interessante vraag is nog of mindmappen met software net zo productief is als op papier. Buzan noemt rechte lijnen 'rigid' en niet passend bij zijn systeem. Als je 'rigidity' wilt voorkomen, moet je volgens mij de absolute kladdervrijheid van pen/stiften en papier gebruiken... en geen software. Voordeel van software-matig mindmappen is dan wel weer dat je maps kunt opslaan, bewerken en delen met anderen.

(Een tip van Creatopia.)

Keuzevrijheid maakt gelukkig... tot op zekere hoogte

Meer keuze hebben betekent meer vrijheid hebben en dat betekent weer meer geluk... In de westerse economie wordt het gezien als dé ijzeren wet, dé inspiratiebron voor vooruitgang.

Maar waarom lopen er dan zoveel zuurpruimen rond, bijvoorbeeld in supermarkten waar je toch kunt kiezen uit tientallen soorten saladedressing? En waarom zijn we niet zo blij als we hadden gehoopt, zodra we na lang wikken en wegen eindelijk een van de duizenden typen mobieltjes in handen hebben of een film hebben gekeken uit het enorme aanbod op video, dvd en televisie.

Barry Schwartz deed er onderzoek naar en schreef er een boek over: 'The Paradox of Choice'. In een Google Talk van ruim een uur vat hij zijn visie samen: er zijn grenzen aan bovenstaande wet. Als je die in een grafiek zet, zal de stijgende lijn op een bepaald moment naar beneden ombuigen. Dan wordt keuzevrijheid opeens een 'burden'.

Het is technisch gezien niet een heel sterke 'talk': er lopen mensen door het beeld, de vragen uit de zaal zijn niet te verstaan, aan het eind komt er ineens een 'tape change' voorbij en vele Powerpoint-slides zijn er uitgeknipt omdat daar auteursrechtelijk beschermde cartoons op staan. Vanwege dat laatste mankement missen we ook nog eens de toch al spaarzame grappen.

Toch is het de moeite even door te bijten. Schwartz presenteert bevlogen een aantal interessante concepten, zoals die van de 'default assumption': als je geen tijd of zin hebt om te kiezen, ga dan voor de oplossing die de massa kiest. Of die van de 'agent', een professionele keuzemaker die op basis van je vraag de beste oplossing voor je opspoort. Dat kan bijvoorbeeld een makelaar zijn die je het juiste huis aanreikt, je favoriete weblogger die je door het oerwoud van het web loodst of de chef-kok die je een verrassingsmenu adviseert.



Van Schwartz is ook een TED-talk beschikbaar. Korter, maar daarom ook wat minder diepgaand. Vergelijk zijn verhaal ook eens met dat van Daniel Gilbert, dat ook gaat over verkeerde vooronderstellingen over wat ons gelukkig maakt. Of lees 'De paradox van keuzes' van Barry Schwartz. Wat een keuzes, hè?

Volg je droom, volg je talent...

Gisteren zond de Vlaamse zender één de speelfilm Billy Elliot uit. Het is een echte 'feelgood movie' over een jongen die tegen alle klippen op zijn droom én zijn talent volgt: dansen.

De klippen worden gevormd door een somber decor van een Brits stadje ten tijde van de mijnstakingen, een cultuur waarin mannen nog horen te boksen, armoede en het gezin Elliot waarin vader en oude broer de dienst uitmaken, sinds het overlijden van moeder. Het contrast tussen Billy's passie voor het dansen en die keiharde wereld wordt door de regisseur met fijne humor en veel warmte uitgewerkt.

Heerlijk is ook de muziek, zoals bij onderstaand fragment. Je hoort 'Town called Malice' van The Jam, een van de parels uit mijn wonderjaren...

Zelforganisatie

Jimmy Wales is oprichter van de online encyclopedie Wikipedia. In juli 2005 sprak hij op TED over het wereldwijde succes van de website.

Wales spreekt over een organisatie, die geleid wordt vanuit een mengeling van democratie, aristocratie en monarchie. Doelen als geld verdienen of de baas willen zijn, zijn volledig ondergeschikt gemaakt aan dat ene gezamenlijke, inhoudelijke doel: het maken van een voor iedereen toegankelijke niet-bevooroordeelde encylopedie. Autoriteit en vertrouwen moeten in de wereld van Wikipedia eerlijk verdiend worden. Wie de boel belazert, valt snel door de mand. Zo is - met alleen een conceptueel kader als uitgangspunt - een machtige organisatie ontstaan, zonder hierarchische structuren.

Dit concept van 'zelforganisatie' houdt me al jarenlang bezig, op het spoor gezet door twee ideeën over zelforganiserende systemen: de hersenen (lees: Edward de Bono) en het internet. In traditionele organisaties wordt er even voorzichtig als huiverig aan geroken, bijvoorbeeld in de vorm van zelfsturende teams. Die terughoudendheid is jammer, want volgens mij denken de succesvolle organisaties van de toekomst nu al na over wat 'zelforganisatie' voor hen gaat betekenen.

'Vette honger' bij VPRO-televisie

Gisteren zond de VPRO een thema-avond uit rond de vraag: hoe kan het dat aan de ene kant van de wereld mensen sterven van de honger, terwijl aan de andere kant mensen zich letterlijk doodeten? Het was lang geleden dat ik nog eens anderhalf uur lang geboeid televisie heb zitten kijken.

Er zaten dan ook een aantal confronterende gedachten in. Zo stelden de programmamakers dat voedselhulp averechts kan werken: het westen dumpt voedseloverschotten onder het mom van hulp in Afrika. De boeren daar zien de prijs van hun karige opbrengst door dit plotseling aanbod, drastisch dalen. Hun investeringen gaan in rook op en ze gaan failliet. En: hoe moet het met de wereld als de nieuwe rijke landen als China hetzelfde consumptiegedrag (o.a. veel vlees) gaan vertonen als wij? Een aanrader.

Op donderdag 17 mei 2007 wordt het programma herhaald: Nederland 2, 9.00 uur.

De cello: een cadeautje van het internet

Ik gebruik YouTube steeds vaker vanuit dezelfde insteek als ik Google gebruik: snel even wat te weten komen over... En steeds vaker is het ook raak met filmpjes waarin een bepaald onderwerp helder wordt uitgelegd in woord en beeld.

Voor mijn dochtertje - die zich op de muziekschool aan het oriënteren is op een instrument - ging ik gisteren op zoek naar een filmpje waarin ze in een paar minuten zou kunnen zien en horen wat je met een cello zoal kunt. Ik vond onderstaand filmpje dat veel meer bracht dan waar ik op gehoopt had: een clip van cellist Ethan Winer die een eigen compositie speelt in 23 zelf ingespeelde tracks, waarin hij verschillende technieken laat zien, zoals strijken, de baslijn en de cello als percussie-instrument. Maar bovenal is het ook een geweldig mooi muziekstuk. Een cadeautje!

De TGV van EST

station, zon breekt door
blauw vervangt alle wolken
en ik stap in

trein, traag op gang
landschap glijdt voorbij
steeds sneller

beelden, vloeien steeds meer
in elkaar, een enkel detail
breekt door in een groeiende
goed georganiseerde chaos

station is herinnering
trein wordt achtbaan
beelden vertragen in de snelheid
details worden rode draden

en dan vouwen drie muzikanten
hun klanken ineens
op tot een prop

Inspiratie!

Wat zou je nog naar school gaan als je op elke plek ter wereld, wanneer het jou uitkomt een college zou kunnen volgen van de grootste docenten ter wereld. Een Bono, een Nicholas Negroponte, een Barry Schwartz, een Peter Gabriel, een Tony Robbins... Het mooie is dat het nog kan ook. TED (Technology Entertainment Design) is een jaarlijks congres in het Amerikaanse Monterey. Sprekers van formaat krijgen er twintig minuten spreektijd. Hun 'lectures' worden in audio en video bewaard voor het nageslacht en ontsloten via de website of via de iTunes-winkel als gratis podcast.

Een van de mooiste talks is die van Sir Ken Robinson, auteur van Out of our Minds, Learning to be creative. Robinson houdt een warm pleidooi voor meer aandacht voor creativiteit in het onderwijs. "Creativiteit is even belangrijk geworden als kunnen lezen en schrijven. We moeten het met dezelfde status behandelen." Robinson is geestig en erudiet en weet van begin tot eind de luisteraar vast te houden. Klassespreker!

In maart 2007 wordt de volgende editie georganiseerd. Gasten zijn dan onder andere Bill Clinton, Edward de Bono, Paul Simon, Daniel Goleman en Richard Branson.

Hoe slecht wij geluk voorspellen

De loterij winnen of voor de rest van je leven gehandicapt worden? Als we de keuze zouden hebben, zou dat geen moeilijke zijn. De vraag of we van die keuze ook echt gelukkiger worden, is van een andere orde. We zijn slechte voorspellers van wat ons gelukkig zal maken en daar is keihard wetenschappelijk bewijs voor. Dat betoogt Daniel Gilbert in zijn boek 'Stumbling on happiness', een boeiend werkje waarvan ik elke dag een stukje verslind. Wil je kennismaken met deze gedreven wetenschapper en een introductie krijgen in zijn denk- en onderzoekswereld, klik dan om een korte lezing te beluisteren en te bekijken via Google Video.

Haring

Vragen zijn interessanter dan antwoorden. Dat is de charme van de filosofie. Jammer dat veel filosofen in denkoefeningen terecht komen, waarin eenvoudige denkers het spoor bijster raken. Gelukkig zijn er ook filosofen die je aansporen jezelf vragen te stellen over de dagelijkse dingen; vragen die je jezelf nooit stelde, maar die je - achteraf gezien - eigenlijk al veel eerder had moeten stellen. Zo'n filosoof is Bas Haring. Hij is niet kaal, draagt geen muisgrijs en heeft geen diepe rimpelen. Nee, Haring is een tikje rebels, jeugdig en snel. Kijk op de website van de RVU voor het archief van zijn tv-programma. Alle uitzendingen zijn hier terug te zien. De uitzendingen zijn ook als audio-podcast beschikbaar.

Gezien: muziek is overal

Als je creatief bent, is er overal muziek. Schitterende Zweedse korte film.