De kracht van spel, naïviteit en creativiteit

Volwassenen zien kinderen vaak als nog te vormen wezens, mensjes waaraan nog van alles ontbreekt of in het gunstigste geval: mensjes die je kunnen vermaken met hun naïeve gedrag en opmerkingen. Ik zie dat anders. Kinderen hebben bijzondere kwaliteiten die onder andere tot uiting komen in hun spel, naïviteit en creativiteit. Het zijn kwaliteiten waarop je jaloers mag zijn, of positiever geformuleerd, die je kunnen inspireren. Het zijn kwaliteiten als...

1. Eenvoudig kunnen loslaten van een emotie. Nu boos, over een minuutje alweer vergeten en vergeven.
2. Actief zijn om het actief zijn. Het eindresultaat is onbelangrijk. Denk aan het bouwen met Lego (een schip bouwen is leuk, is het klaar dan is het klaar).
3. Volledig op kunnen gaan in een activiteit en daarbij alles om je heen vergeten.
4. Nieuwsgierigheid. Vragen stellen over wat kennelijk iedereen om je heen als vanzelfsprekend beschouwt. En doorvragen tot je het echt begrijpt.
5. De buitenwereld buitensluiten (en daardoor bijvoorbeeld kunnen overleven in moeilijke situaties).
6. Authenticiteit, eerlijkheid en oprechtheid.
7. Kunnen spelen, ook als de middelen ogenschijnlijk beperkt zijn.
8. Experimenteren en vertrouwen op de goede afloop.
9. Het goede willen en uitgaan van het goede.
10. Dagdromen. Een sneeuwbui buiten is altijd interessanter dan de les geschiedenis binnen.
11. Meer en intensiever lachen.
12. Volledig opgaan in waar je mee bezig bent, in je spel.
13. Vrij kunnen handelen, zonder gene of schaamte.
14. Intuïtief weten wat goed voor je is.
15. Afbreken, ontmantelen, uit elkaar halen als creatief proces (en dus niet als destructief proces).
16. Minder geremd zijn in het aanraken van de ander.

Het zijn kwaliteiten die in combinatie met de levenservaring en het reflectievermogen van een volwassene kunnen helpen je eigen kracht en talenten te ontwikkelen en/of te herontdekken.

Samen met Rik Konings, oprichter van De Creatieve Wereld, ga ik rond dit thema een boek schrijven. De boodschap wordt: ga op zoek naar wat je nog in je hebt van het kind dat je ooit was en breng het weer tot leven. En: kijk naar kinderen, luister naar ze, praat met ze en probeer te leren van hun kijk op de wereld.

We zouden het leuk vinden als je ons wilt ondersteunen bij dit project door je levenservaring, visie en wijsheid te delen via een online enquête (klik om de enquête te starten) of door een reactie te geven op dit bericht.

(foto: Acik)

Verwijzen naar dit bericht met een korte URL: http://tinyurl.com/hetkind

Bedrijfsnamen en slogans bedenken...

Het bedenken van een goede naam voor een bedrijf of product, een slogan of pay off is niet gemakkelijk. Ik gaf hiervoor in 2006 al enkele tips op deze website. Maar waarom zou je het zelf willen doen, als er zoveel creatievelingen zijn die het beter kunnen en het leuk vinden om te doen? Die vraag inspireerde de 24-jarige Ludo Denissen uit Leiden tot het maken van Bepaal de naam, een website waarop iedereen op basis van een korte opdrachtbeschrijving suggesties kan doen voor namen en teksten. Deelnemers moeten daarvoor eerst een account maken. Het idee is dat de opdrachtgever een van de suggesties kiest, zodra er 100 inzendingen zijn. De gekozen bijdrage wordt beloond met een geldbedrag.

Op Dagelinks.nl zegt Ludo over zijn initiatief: "Door de suggesties van elke inzender openbaar te maken op de website kan men bouwen op elkaars creativiteit. Dit heeft volgens mij een versterkend effect. Ik denk met de website goed in te kunnen spelen op de toekomstige trend op het gebied van innovatie, namelijk het crowdsourcen."

Als onderdeel van de crowd heb ik maar meteen twee suggesties gedaan: voor de naam van een lichtgewicht oprijplaat ('Airy-Up') en voor een alternatieve naam voor de website zelf ("Een naam die staat').

Idea killers

Zeg nu niet: 'Maar dat is toch al veel vaker gedaan, zo'n verzameling idea killers'. Dat is namelijk ook een 'idea killer'. Het Centrum voor de Ontwikkeling van het Creatief Denken (COCD) zette ooit 26 idea killers op papier. Stichting Onderwijs Maak Je Samen heeft ze verwerkt in een poster, bedoeld voor het onderwijs, maar ook geschikt op andere plekken waar 'idea killers' overheersen en daarmee innovatie in de weg staan. Klik op de afbeelding om hem als pdf te downloaden.

(Meer weten over Onderwijs maak je samen? In 2005 had ik een interview met Job Christians van deze stichting.)

Toevalligisatie (2)

Acht links die een verrassing voor je in petto hebben:

1. Een willekeurig artikel in Wikipedia.
2. Een set willekeurige foto's uit het Flickr-domein. *
3. Een willekeurig woord.
4. Kop of munt of de dobbelsteen. *
5. Een willekeurig spreekwoord. *
6. Een willekeurige website.
7. Een willekeurige zoekopdracht (gebruik de 'I'm feeling lucky'-knop).
8. En een paar willekeurige citaten. *

* Tip: deze pagina's geven opnieuw een willekeurig item als je op F5 (pagina verversen) klikt.

Toevalligisatie

Wat hebben een krantenabonnement, een RSS-reader, Google Alerts, nieuwsbrieven en e-mailfilters gemeen? Precies, ze loodsen ons over de woeste golven van de 'information overload' naar veiliger oorden. Dat is mooi, maar ook niet zo mooi. Want in veel gevallen ontnemen ze ons ook, waarnaar we juist op zoek zijn: nieuwe, verrijkende inzichten.

Voortdurende herhaling van dezelfde of op dezelfde manier gepresenteerde informatie leidt tot een zekere mate van bedrijfsblindheid (noem het 'informatie-apathie'). Om tot nieuwe inzichten te komen, heb je juist informatie nodig waarnaar je niet naar op zoek kunt zijn, omdat het voor jou nieuwe informatie is. Of in vakjargon: het gaat om 'provocaties', die leiden tot 'neue Kombinationen'. Vraag het ook eens aan de drie prinsen van Serendip. Soms blijkt een thema dat je aanvankelijk niet aanstaat zelfs een goudmijn voor ideeën. Wat moest ik eigenlijk met dat boek over de Chaostheorie? Nieuwe ervaringen genereren nieuwe gedachten en creatieve ideeën. En ook het geheugen vaart er wel bij!

Ik neem dus regelmatig een andere krant, schrap na verloop van tijd bepaalde RSS-feeds, laat me graag verrassen met interview-opdrachten met mensen die ik op straat niet zo snel zou aanspreken, pak eens een willekeurig tijdschrift in de hand in de bibliotheek en verdiep me - maar niet te diep - in een nieuw onderwerp (recent: de cello, de bakfiets, oorbescherming...). Ik noem dat maar - om nog maar eens een nieuw woord te introduceren - toevalligisatie. Het Engelse 'randomize' komt aardig in de buurt...

En hoe toevalligiseer jij wat er aan informatie op je afkomt?

Nachtelijke inval

In Leef met lef schrijf ik over de nachtelijke inval: een creatief idee dat uit het niets lijkt te komen, midden in de nacht, als je even wakker wordt. Misschien herken je het.

Een schrijfblokje met pen of een memorecorder op je nachtkastje is dan een uitkomst. Liggen die er niet, verander dan iets in je omgeving dat je 's ochtends zeker zal opvallen: zet je wekker op zijn kant, haal het sloop van je kussen of leg op de badkamer alle tandenborstels van het gezin in de wasbak. Het zal als trigger werken om de inval weer op te roepen.

Ik werd vannacht wakker met het laatste zinnetje van onderstaand gedicht. Aanleiding onbekend. Misschien bedacht mijn brein - stiekem, terwijl ik sliep en niets zou merken - eens een linkje uit te proberen tussen het bezoek aan een verzorgingshuis voor een interview, afgelopen maandag en een item over goochelattributen bij het tv-programma Nederland te koop.

Om zes uur ging de wekker op mijn mobieltje af. Er zat een leeg wc-rolletje omheen. Ah! De rest van de tekst heb ik vanochtend geschreven.

Hij was een groot goochelaar
Volle zalen, in stralend licht
Maar de tijd sneed tergend langzaam
Groeven in zijn gezicht

Nu drentelt hij wat verloren
Door de gangen van het tehuis
Hij staart zijn vage blik
En hoort alleen nog ruis

Alles is hij kwijt
Zijn illusies, zijn dromen en dat doet pijn
En hij denkt wat verdrietig
Aan de verdwenen truc met het konijn

Praattepaal, bedankt!

(Bron: marque1968.web-log.nl)

zachtjes zingend zoef ik je voorbij
en ik schrik
een blauwe zak over je hoofd
tape, strak om de nek
afgedankt

een leven vol reddingswerk
voor de gestrande automobilist
eindigt in te kijk staan
voor paal

praattepaal, bedankt!
ik hoop dat je baasje
snel een eervoller graf
voor je bedenkt

P.S. Alvast enkele suggesties. Bouw bijvoorbeeld de praatpalen om tot:
- speeltuintoestellen;
- haardrogers voor mannen met alleen nog haar aan de flanken;
- ludieke luisterpalen voor de moderne entertainment store;
- openbare verrekijkers voor plekjes met de mooiste uitzichten.

Meer suggesties?

Lampje aan het eind van life cycle

Little Helper is het lampje van Gyro Gearloose, oftewel Willie Wortel. Het lampje is hèt symbool voor creativiteit. Roger von Oech, auteur van verschillende boeken over creatief denken, vindt dat dat maar eens afgelopen moet zijn: "If you think about it, it's really quite amazing that a 125-year-old invention has had such longevity as a symbol for fresh thinking." Zijn oproep om alternatieve symbolen te melden heeft al het een en ander losgemaakt.

(Bron: het e-zine van de website Beleidsimpuls)

Geheel en al terzijde: mijn vakantieliteratuur heb ik gelezen met een LED-lampje...

Mooie kop, nog geen artikel...

Al een paar dagen spookt er een geweldige kop door mijn hoofd voor boven een artikel. Maar het artikel zelf is er nog niet. Het zou kunnen gaan over hoe onderwijsinstellingen met prachtige verhalen komen over de vernieuwingen die ze doorvoeren. Maar als je goed kijkt, blijkt het slechts te gaan om oude wijn in nieuwe zakken. Niets nieuws onder de zon. Toch pochen de hoge heren (directies, Raden van Bestuur, ministeries, politici) erover: kijk toch eens, hoe mooi onze onderwijsorganisaties innoveren. Oh ja, de titel... Die luidt: 'Het nieuwe leren van de keizer'.

Social software: twee ideeën

Ik heb er zelf niet de tijd en kennis voor... maar wil graag meedenken met wie een van deze ideeën op wil pikken...

1. Een toepassing waarbij je als 'social networker' gemakkelijk op zoekt kunt naar afspraak-locaties, plekken waar je rustig met iemand wat kunt bespreken. Bijvoorbeeld via Google Maps. Met beoordelingen door gebruikers van deze locaties.
2. Een web 2.0-systeem om snel bronnen te kunnen verwerken voor je scriptie (vgl. EasyBib). Gebruikers kunnen zelf titels invoeren of putten uit de database: het gaat om een wiki-groeimodel waarbij alle gebruikers samen de 'body'
samenstellen/corrigeren. Alles ingevoerd? Dan kun je de defintieve lijst genereren in Word of rft-formaat.

Stream of Unconsciousness

"Tot op heden geven mijn haarvaten krijgsgewoel in zeven staten. Geloof het of niet, maar dat kruipt echt over brokkelige stukjes voetpad en schilferige jongleurs, die toch beter zouden moeten weten als het gaat om vrieskasten." Deze zin is afkomstig van een nieuw project dat ik samen met Cyriel Kortleven ben opgestart onder de titel Stroming. Je vindt er razendsnel gemaakte onzinteksten.

Ik gebruik de oefening wel eens tijdens trainingen rond creativiteit om deelnemers 'los' te maken. Doel is snel te produceren (gesproken of geschreven woord) en zoveel mogelijk je kritische 'ik' te negeren. Dat laatste is immers ook belangrijk als je gaat brainstormen. Laat eerst de gedachten vrijuit stromen en ga pas later met de opbrengst kritisch aan de slag.

Het begrip 'stream of unconsciousness' is een verwijzing naar het literaire begrip 'stream of consciousness', in die zin dat deze oefening nog een stapje verder gaat dan het observerend beschrijven van je gedachten.

Van game naar gezelschapsspel

Gisteren kwam ik een aardige game tegen op het internet om je hoofdrekensnelheid te verbeteren.

Omdat je dit spel alleen tegen de computer kunt spelen, heb ik een versie bedacht voor het spelen in gezelschap (gezellig aan tafel, met je kind dat op school bezig is met leren rekenen). Ik heb daarvoor twee spelbenodigdheden gecombineerd uit spelletjes die ik ooit eens op een rommelmarkt heb gekocht: een bordje van 8 x 8 vakjes van Quizzle en cijferfiches van Mijn eerste rekenspel:



Het spel gaat als volgt. Leg in alle vakjes van het bord, behalve aan de buitenste rand willekeurige cijferfiches:



Speler 1 trekt nu een willekeurig getal uit de overgebleven fiches (stop die eventueel in een 'geblindeerd' zakje). Het getal mag neergelegd worden op een plek waarop alle aangrenzende, ook de schuin aangrenzende getallen samen eindigen op hetzelfde eindcijfer als dat van het fiche. Trek je in onderstaand voorbeeld de 8 dan moet de som van de getallen 8, 18, 28 enzovoort zijn. Je kunt hem dan bijvoorbeeld hier kwijt:



De speler mag alle betrokken getallen en het getrokken fiche pakken en trekt een willekeurig getal voor speler 2.



Doel is zoveel mogelijk getallenfiches te verzamelen.

Varianten:

Mijn dochter telde aan het eind van het spel alle getallen op de fiches op. Het is dan mogelijk om te winnen, zonder de meeste fiches gewonnen te hebben.

Je kunt ook extra punten geven voor wie het laatste fiche van het bord speelt.

Extra moeilijk wordt het als je andere bewerkingen kiest (x : -) of een combinatie hiervan.

Je kunt het spel ook spelen met de letters van Quizzle: opdracht is dan om met de getrokken letter en de gekozen aangrenzende letters een bestaand woord te vormen.

Ken jij leuke varianten op bestaande spelen? Laat het eens weten...